Dzieci wiejskie w Polsce mają dziś znacznie trudniejszy dostęp do przedszkoli niż dzieci w miastach, a przedszkola działają według jednego schematu. Sytuację tę ma zmienić projekt „Małe Przedszkole w Każdej Wsi”.

Małe Przedszkole - to pierwszy krok do:
- wyrównania szans edukacyjnych na wsi i w mieście,
- zróżnicowania oferty edukacyjnej na wzór innych krajów, w których rodzice przedszkolaków mają do wyboru kilkanaście rodzajów placówek,
- wypracowania modelu alternatywnych form edukacji przedszkolnej dostosowanej do potrzeb środowiska wiejskiego.

Federacja Inicjatyw Oświatowych wygrała konkurs resortu edukacji dotyczący tworzenia alternatywnych form edukacji przedszkolnej na wsi. Wspólnie z partnerami regionalnymi (m.in. Towarzystwem Inicjatyw Europejsich) realizowany jest projekt „Małe Przedszkole w Każdej Wsi” wdrażany przez MEN ze środków EFS - Europejskiego Funduszu Społecznego.

W projekcie mogą wziąć udział: gminy, stowarzyszenia oraz osoby prywatne zainteresowane pracą w wiejskich przedszkolach.

Czas trwania projektu: listopad 2005 - grudzień 2007.

Projekt zakłada utworzenie 65 ośrodków edukacji przedszkolnej w czterech województwach:

- kujawsko-pomorskim,
- łódzkim,
- pomorskim,
- zachodniopomorskim

W województwie łódzkim powstały już pierwsze przedszkola:

- Jeruzal, gmina Kowiesy,
- Turowa Wola, gmina Kowiesy,
- Porczyny, gmina Pddębice,
- Chojny, gmina Lututów,
- Paradyż, gmina Paradyż.Edukacja w Małych Przedszkolach jest bezpłatna.

Specyfika Małego Przedszkola

Pomysł Federacji Inicjatyw Oświatowych na zmianę w polskiej oświacie polega na tym, że placówki oświatowe są tworzone i prowadzone przez stowarzyszenia wiejskie działające na rzecz społeczności lokalnej.

Ten sprawdzony model wywodzi się z programu Mała Szkoła, w którym rodzice – nie godząc się z decyzją władz o likwidacji placówki edukacyjnej w swojej miejscowości - zakładają organizację i przejmują prowadzenie szkoły. Dzięki temu środowisko wiejskie staje się aktywne, rodzice współdziałają z nauczycielami i władzami lokalnymi dla dobra dzieci, a szkoła przekształca się w ośrodek rozwoju wsi.

Podobnie jest w Małych Przedszkolach.

Rodzicom zależy na tym, by ich dzieci były wykształcone, a edukacja zaczyna się już w przedszkolu. Rodzice mają tę świadomość. Angażują się w działania przedszkoli, dbają o nie, biorą udział w zajęciach, współpracują z władzami lokalnymi i innymi instytucjami.

Charakterystyczną cechą Małego Przedszkola jest to, że dzieci nie są dzielone na grupy wiekowe. Dzieci w wieku 3–5 lat chodzą do jednej, kilkunastoosobowej grupy. Grupa w różnym wieku i o różnych możliwościach rozwojowych oddaje atmosferę rodziny wielopokoleniowej. Jedne dzieci dorastają i odchodzą, a na ich miejsce przychodzą nowe, które są przyjmowane przez starsze i uczą się od nich.

W takiej atmosferze nowe dzieci łatwiej adaptują się do życia w przedszkolu, starszaki uczą się odpowiedzialności za młodszych i słabszych. Dzięki temu Małe Przedszkole wzmacnia poczucie wartości starszych dzieci i poczucie bezpieczeństwa młodszych, a wszystkie uczy współdziałania i życia społecznego.

Grupy różnowiekowe wymagają edukacji ze szczególnym uwzględnieniem pracy indywidualnej, w parach i w małych grupkach. Dotychczas nie ma programu edukacji dla nauczycieli prowadzących takie ośrodki. Jednym z efektów projektu „Małe Przedszkole w każdej wsi” ma być stworzenie programu, dostosowanego do nauczania grup różnowiekowych i przygotowującego nauczycieli do działań animatorskich dla środowiska lokalnego.

Zainteresowanie projektem znacznie przekroczyło nasze oczekiwania. Gminy deklarują znaczne środki finansowe na funkcjonowanie Małych Przedszkoli, a wiele z nich chciałoby mieć u siebie więcej niż jedną taką placówkę. Projekt cieszy się także zainteresowaniem rodziców, nauczycieli i stowarzyszeń.

W pierwszej edycji zgłosiło się około 40 ośrodków. Teraz rozpoczyna się drugi nabór do projektu - przedszkola mają zacząć działać w marcu 2007 roku.